Konsultacje

Zabiegi wykonuję osobiście. Jestem chirurgiem onkologicznym, członkiem Polskiego Towarzystwa Chirurgii Onkologicznej, a moją codzienną pracą jest leczenie nowotworów, nie zabiegi estetyczne.

Usunięcie znamienia i leczenie nowotworu skóry to dwie różne rzeczy. Lekarz, który na co dzień operuje pacjentów z czerniakiem, inaczej patrzy na zmianę podejrzaną: inaczej dobiera margines, inaczej planuje cięcie i wie, co zrobić dalej, jeśli wynik okaże się zły. Ta różnica ujawnia się dopiero wtedy, gdy histopatologia przynosi złą wiadomość.

Nie każde znamię wymaga usunięcia. Do wstępnej oceny zmiany barwnikowej służy pacjentowi prosta reguła ABCDE:

A jak asymetria. Jedna połowa znamienia różni się od drugiej.
B jak brzegi. Nieregularne, poszarpane, rozmyte.
C jak kolor. Niejednolity, kilka odcieni brązu, czerni, czerwieni lub bieli w jednej zmianie.
D jak duży rozmiar. Średnica powyżej sześciu milimetrów, choć czerniak może być mniejszy.
E jak ewolucja. Zmiana rośnie, zmienia kształt, kolor lub grubość.

Do lekarza warto zgłosić się także wtedy, gdy znamię swędzi, krwawi, pokrywa się strupem, który nie chce się zagoić, albo gdy nowa zmiana barwnikowa pojawia się po czterdziestym roku życia. Osobnym wskazaniem jest znamię stale drażnione przez pasek, ramiączko albo golenie.

Warto pamiętać o rzeczy, która często umyka: czerniak nie zawsze powstaje z istniejącego wcześniej znamienia. Może pojawić się na skórze, która wcześniej wyglądała zupełnie zdrowo.

Zabieg zaczyna się od oceny dermatoskopowej i wyznaczenia zmian podejrzanych o charakter nowotworowy. Potem dezynfekuję skórę i podaję znieczulenie miejscowe, najczęściej lidokainę, która zaczyna działać po kilkudziesięciu sekundach do dwóch minut.

Cięcie prowadzę z marginesem zdrowych tkanek, wzdłuż linii Langera albo osi długiej kończyny, tak aby powstała blizna układała się zgodnie z naturalnym napięciem skóry. Zmianę usuwam w pełnym przekroju, nie fragmentarycznie.

Ubytek zamykam zmobilizowanymi lub przesuniętymi płatami skórno-podskórnymi. W zależności od grubości tkanek szyję jedno lub dwuwarstwowo, nićmi wchłanialnymi albo niewchłanialnymi. Na koniec zakładam opatrunek miejscowo uciskowy.

Całość, wliczając przygotowanie narzędzi i opatrunek, trwa zwykle od piętnastu do dwudziestu minut. Wszystkie wycięte tkanki przekazuję do badania histopatologicznego.

Pełny opis przebiegu operacji, wraz z listą leków, o których trzeba mnie uprzedzić przed zabiegiem, znajdziesz w moim serwisie Dbaj o ranę.

Każda wycięta tkanka trafia do pełnego badania histopatologicznego z immunohistochemią. To rozróżnienie jest ważniejsze, niż się wydaje.

Samo badanie mikroskopowe nie zawsze wystarcza. W części przypadków obraz jest niejednoznaczny i dopiero barwienia immunohistochemiczne pozwalają odróżnić zmianę łagodną od złośliwej. Przegląd systematyczny piśmiennictwa wskazuje, że markery różnicowania melanocytarnego, takie jak S100, SOX10 oraz Melan-A, są dodatnie w większości czerniaków, a HMB-45 i PRAME dostarczają dodatkowych informacji właśnie przy różnicowaniu zmian łagodnych i złośliwych. Immunohistochemia okazuje się szczególnie cenna w przypadkach pozbawionych charakterystycznego obrazu histopatologicznego.

Krótko mówiąc, to jest ta część diagnostyki, na której nie warto oszczędzać, bo dotyczy dokładnie tych przypadków, w których łatwiej się pomylić.

Pierwszy opatrunek zmienia się najwcześniej dobę po zabiegu. Przez mniej więcej trzy dni warto odpuścić nadmierny wysiłek fizyczny i cięższe prace domowe, żeby świeża rana nie pracowała pod napięciem.

W razie krwawienia, objawów infekcji albo nasilonego bólu trzeba pilnie zgłosić się do lekarza. To rzadkie, ale nie chcę, żeby ktokolwiek czekał z takim objawem do poniedziałku.

Blizna po prawidłowo zaplanowanym cięciu jest zwykle wąska i płaska, a jej ostateczny wygląd kształtuje się przez kilka miesięcy.