Blog

Ból piersi potrafi bardzo niepokoić, bo pierwsza myśl to zwykle „czy to coś groźnego”. Dlatego zacznę od najważniejszego: w większości przypadków ból piersi jest łagodny. Poniżej tłumaczę, skąd się bierze, dlaczego czasem boli, mimo że badania są w porządku, i co realnie pomaga, także bez tabletek.

Dlaczego piersi bolą? Co tam jest unerwione?

Pierś jest wrażliwa z trzech powodów. Po pierwsze, unerwiają ją gałązki nerwów międzyżebrowych, te same, które unerwiają skórę klatki piersiowej. Po drugie, tkanka gruczołowa reaguje na hormony (estrogen, progesteron, prolaktynę), dlatego przed miesiączką pierś nabrzmiewa, napina się i boli. Po trzecie, pierś podtrzymują delikatne więzadła (więzadła Coopera), a przy większej, cięższej piersi samo ich napięcie może dawać ból.

To wyjaśnia, dlaczego ból często nasila się przed miesiączką, dlaczego bywa gorszy przy dużym biuście i dlaczego bardzo pomaga dobrze dopasowany biustonosz, który odciąża więzadła i skórę.

Ból cykliczny czy niecykliczny? Kiedy i u kogo boli

Około dwie trzecie przypadków to ból cykliczny, czyli związany z cyklem miesiączkowym. Ponad połowa kobiet zgłasza znaczny ból piersi, a u od 30 do 40 procent utrudnia on codzienne życie. To bardzo częsta dolegliwość, nie rzadkość.

Ból cykliczny częściej dotyczy kobiet w wieku rozrodczym, ze szczytem między 30. a 50. rokiem życia, i zwykle łagodnieje w ciąży, podczas karmienia i w menopauzie, co potwierdza jego hormonalne podłoże. Antykoncepcja hormonalna i hormonalna terapia zastępcza mogą go nasilać. Duże, ciężkie piersi bardziej się napinają, dlatego u tych kobiet dobrze dobrany biustonosz robi szczególnie dużą różnicę.

Dlaczego boli, skoro w badaniach nic nie ma?

To najczęstsza i najważniejsza sytuacja: pierś boli, a USG i mammografia są w porządku. To bardzo dobra wiadomość. Ból piersi zwykle nie ma widocznej przyczyny w obrazie, bo najczęściej jest bólem czynnościowym, hormonalnym, a nie objawem zmiany.

Prawidłowy wynik badań nie znaczy, że ból jest „wymyślony”. Znaczy, że nie ma groźnej przyczyny. Warto to podkreślić, bo większość zmian w piersi jest łagodna: rakiem okazuje się tylko od 3 do 6 procent, a sam ból jest objawem raka jeszcze rzadziej (Stachs i współpracownicy). Rak piersi zazwyczaj nie boli, dlatego ból, zwłaszcza obustronny i zależny od cyklu, jest sygnałem uspokajającym.

Czy ból piersi może być od kręgosłupa?

Tak, i to częściej, niż się wydaje. Część bólów odczuwanych „w piersi” pochodzi ze ściany klatki piersiowej: z połączeń chrzęstno-kostnych żeber (zespół Tietzego), z nerwów międzyżebrowych albo z kręgosłupa piersiowego. Bywa też ból o podłożu sercowym, dlatego nagły, silny ból z dusznością zawsze wymaga pilnej oceny.

Co sugeruje, że ból pochodzi spoza piersi: jest jednostronny i punktowy, nasila się przy ucisku konkretnego miejsca, przy ruchu tułowia albo przy głębokim oddechu, i nie zmienia się z cyklem. To również zwykle łagodne przyczyny, ale warto je nazwać, bo leczy się je inaczej niż samą pierś.

Dlaczego bolą i swędzą brodawki?

Brodawka i otoczka są bardzo bogato unerwione, więc reagują na drobne bodźce mocniej niż reszta piersi. Ból samych brodawek najczęściej bierze się z tarcia (biustonosz, sport, bieganie), z suchej lub podrażnionej skóry, ze zmian hormonalnych (cykl, ciąża, antykoncepcja) albo z karmienia piersią.

Świąd brodawki bez widocznej zmiany skórnej to zwykle sucha skóra, podrażnienie kontaktowe (proszek do prania, tkanina, kosmetyk) albo wpływ hormonów. W większości przypadków wystarczy nawilżenie i zmiana drażniącego czynnika.

Co pomaga na ból piersi, także bez leków?

Dobra wiadomość: leczenie zwykle zaczyna się od rzeczy prostych i domowych, a nie od tabletek. Kolejność, która sprawdza się w praktyce i w badaniach, wygląda tak.

Krok pierwszy, bez leków (pomaga większości kobiet):

• Dobrze dopasowany biustonosz. To najskuteczniejszy pojedynczy sposób. W badaniach ulgę odczuwa nawet około 85 procent kobiet w ciągu 3 miesięcy. Warto zmierzyć rozmiar, a do aktywności nosić model sportowy.
• Dzienniczek bólu. Zapisuj, kiedy i gdzie boli oraz w którym momencie cyklu. To pomaga odróżnić ból cykliczny od niecyklicznego i samo w sobie uspokaja.
• Aktywność i relaks. Regularny ruch (spacery, pływanie), techniki relaksacyjne i rozluźnianie mięśni bywają pomocne.
• Dieta na próbę. U części kobiet ograniczenie kawy i tłuszczów w diecie zmniejsza dolegliwości.
• Opcje ziołowe do omówienia z lekarzem. Siemię lniane i niepokalanek pospolity (Vitex agnus castus) są opisywane jako pomocne u części kobiet.

Krok drugi, leczenie miejscowe: jeśli powyższe nie wystarcza, pomocny bywa żel przeciwzapalny stosowany miejscowo na pierś. Działa w miejscu bólu, a nie ogólnoustrojowo, i w badaniach przynosi ulgę u od 70 do 92 procent kobiet. O jego zastosowaniu decyduje lekarz.

Krok trzeci, leki ogólnoustrojowe: istnieją leki hormonalne skuteczne w ciężkiej mastalgii, ale mają poważne działania niepożądane, dlatego rozważa się je tylko wtedy, gdy dolegliwości są nasilone, a prostsze metody zawiodły. To decyzja lekarza, nigdy na własną rękę.

Kiedy zgłosić się do lekarza?

Sam ból rzadko oznacza coś groźnego, ale warto zbadać pierś, gdy pojawia się razem z innym objawem. Umów wizytę, jeśli zauważysz: wyczuwalny guzek, wciągnięcie skóry lub brodawki, wydzielinę z brodawki (zwłaszcza krwistą i z jednej piersi), zaczerwienienie i obrzęk jednej piersi, albo uporczywy, jednostronny ból lub zmianę na brodawce, która nie ustępuje. Diagnostyka jest prosta: badanie palpacyjne oraz USG piersi, w razie potrzeby uzupełnione o mammografię. Najważniejsze, co daje pacjentce spokój, to wykluczenie groźnej przyczyny.

Najczęstsze pytania

Dlaczego piersi bolą przed okresem?

To ból cykliczny. Przed miesiączką hormony powodują nabrzmienie i napięcie tkanki gruczołowej. Jest łagodny i zwykle mija po miesiączce.

Czy piersi mogą boleć po menopauzie?

Tak, ale wtedy ból częściej jest niecykliczny albo pochodzi ze ściany klatki piersiowej. Bywa też związany z hormonalną terapią zastępczą. Nowy ból po menopauzie warto skonsultować.

Dlaczego pierś boli przy dotyku?

Najczęściej to wrażliwość hormonalna albo podrażnienie skóry i ściany klatki. Jeśli ból przy dotyku jest punktowy i nasila się przy ucisku, częściej pochodzi spoza samej piersi.

Czy ból piersi po owulacji jest normalny?

Tak. Druga połowa cyklu to naturalny czas nasilenia bólu cyklicznego, związanego ze zmianami hormonalnymi.

Czy mężczyzna może mieć ból piersi lub sutków?

Tak. U mężczyzn częstą przyczyną jest ginekomastia, czyli powiększenie tkanki gruczołowej, oraz podrażnienie brodawek. Utrzymujący się jednostronny guzek u mężczyzny również warto skonsultować.

Jak długo może trwać ból piersi?

Bywa różnie: od kilku miesięcy do nawet 3 lat, jeśli podłoże jest hormonalne. U wielu kobiet ustępuje samoistnie.

Na czym opieram te informacje

Konsultacja bólu piersi w Szczecinie

Jeśli ból piersi Cię niepokoi, jest jednostronny albo pojawia się z innym objawem, warto zbadać pierś, choćby po to, żeby odzyskać spokój. Badanie palpacyjne i USG piersi wykonuję w Szczecinie, w warunkach ambulatoryjnych, bez skierowania.

Gabinet: aleja Bohaterów Warszawy 83C/2, 71-061 Szczecin
Umów się online: www.norbertszram.pl/umow-sie-online
Umów się telefonicznie: 690 690 152